Tijd voor een Straffe Madam van het jaar?

Het is weer die tijd van het jaar: lijstjes met de toppers van 2015 en beloftes voor 2016. U las ze ook, van de meest serieuze tot de meest ridicule. Wat mij opvalt in de lijstjes met Straffe Mensen van het Jaar: het enorme gebrek aan vrouwelijke rolmodellen. Moeten we niet dringend op zoek naar een Straffe Madam van 2016? Helpt u ze mee zichtbaar maken?

De redactie van De Tijd koos Angela Merkel tot Persoonlijkheid van het Jaar 2015, hun lezers zetten haar op de tweede plaats na Theo Francken. De ‘voormalig vluchtelinge’ voor de Minister voor vluchtelingen. In de top 2o van de redactie zijn alle andere namen van mannen, behalve de nummer 19, dat werd Adele. Bij het lijstje van de lezers is naast K3 ook geen enkele andere vrouw te bespeuren. De vernieuwde meidengroep was voor de lezers van De Standaard zelfs het Product van het jaar.

Europa’s meest Straffe Madam kreeg ook de titel ‘Person of the Year’ van TIME Magazine, 29 jaar na de vorige vrouw die won, Corry Aquino. Dat blad kiest al bijna 80 jaar een persoon van het jaar, die tot 1986 trouwens ‘Man of the Year’ heette. Je ziet het fenomeen van ondervertegenwoordiging in het hele Westen. Weet u trouwens welk land de meeste vrouwelijke parlementsleden heeft? Juist, dat is Rwanda. België staat op de tiende plaats aldus MO Magazine.

Het seizoen van de nieuwjaarsrecepties start deze week traditioneel bij VOKA in de Bozar. Vier sprekers, waaronder 1 vrouw. Zou het percentage vrouwelijke deelnemers hoger liggen? Aanstaande woensdag is het verzamelen geblazen op de Heizel voor de uitreiking van de Trends Manager van het Jaar, de 31ste alweer. Uit de erelijst sinds 1985 blijkt dat slechts 2 keer een vrouw de titel kreeg, Martine Reynaers van Reynaers Aluminium en Roos Claeys in duo met Albert Bert van Kinepolis. Bij de foto’s slechts 1 persoon die niet blank is. Voor de Onderneming van het Jaar , de prijs die DEME afgelopen november won, was er 1 vrouwelijke ondernemer bij de 4 finalisten, Conny Vandendriessche van Accent Jobs for People, terwijl 1 op 3 ondernemers in dit land een vrouw is. De Starter van het Jaar bij Unizo was dit jaar wel een vrouw, Katrien Herdewijn van Elegnano.

De lage percentages vrouwelijke experts in de media (25 %), op congrespodia (15 %) en aan de top van bedrijven (19,5 % in Raden van Bestuur) veranderen niet echt. Dat is een probleem omdat rolmodellen essentieel zijn voor elke emancipatiestrijd. ‘You can’t be what you can’t see’.

Ik zie een dubbele beweging. Aan de ene kant hebben meer en meer journalisten, organisatoren van congressen en jury’s van wedstrijden oog voor diversiteit. Meer en meer vrouwen, maar ook mannen kaarten het aan.

  • Stefaan Michielsen van De Tijd liet op Twitter weten dat 10 mannelijke finalisten voor de Manager van het Jaar niet echt meer van deze tijd is. Ik kreeg meer dan 30 namen van vrouwelijke managers die op de lijst moesten, van vrouwen en mannen trouwens;
  • De Morgen maakte met een diverse jury van 8 experts uit het vak een lijst van 20 cultuurtoppers van 2015. En stelde vervolgens zelf vast dat er maar 3 vrouwen in stonden, de eerste op plaats 11, beeldend kunstenaar Berlinde De Bruyckere. Sterk is dat de krant zelf het punt op de agenda zet en de discussie met lezers aangaat en hen vraagt wie ontbreekt in de lijst. ‘U hoeft dan geen wiskundig genie te zijn om snel tot het besef te komen dat de top 10 unisono mannelijk is. Of we dat spijtig vinden? Twijfel. Haast niemand van de stemgerechtigden gaf aan rekening gehouden te hebben met het geslacht. Dat is goed. De keerzijde: vrouwelijke ambassadeurs blijven gezocht. Of zoeken wij, media, ze misschien niet hard genoeg?’ aldus chef cultuur Kris Kuppens;
  • de VRT nieuwsdienst zocht en vond i.s.m. dit Straffe Madammen netwerk een heleboel nieuwe vrouwelijke experten.

Er verandert dus wat, maar is het genoeg, en vooral aan welke snelheid?Ik blijf te vaak opmerkingen horen als ‘Geen vrouwelijke finalisten, dat is echt toeval’, ‘Wat is eigenlijk het probleem?’, ‘ We hebben echt gezocht naar vrouwelijke sprekers maar vinden ze niet’. Of die dooddoener bij uitstek ‘Maar het gaat toch om kwaliteit’, alsof iemand dat betwijfelt. Quod non.

I’ve got news for you. Ze bestaan echt. Meer dan 650 onder hen kan je volgen in deze Twitter lijst. Vele anderen zijn niet zichtbaar. Als we het belangrijk vinden dat alle lijstjes eind 2016 wat diverser zijn, dan moeten ze eerst wat meer uit hun kot komen. En iedereen kan daarbij helpen. Op een heel eenvoudige manier.

Beste dames en heren, als u er in 2016 nu eens een punt van maakt om meer Straffe Madammen op uw congrespodia te zetten, in uw nieuwsprogramma’s aan het woord te laten en in uw bedrijf te laten doorstromen? U mag wat mij betreft zelf uw streefcijfer kiezen, maar plak er wel een getal op en zet het op de agenda. Want als het niet in een meetbare KPI zit, dan gebeurt het niet, dat weet u ook. Tenzij u het niet belangrijk vindt natuurlijk.

Maak er een Straf Jaar 2016 van!

Elke Jeurissen, oprichter Straffe Madammen netwerk