Meer Straffe Madammen dankzij een ander vaderschapsverlof? – gastblog Brieuc Van Damme

choco-1

Gendergelijkheid veronderstelt een genereus vaderschapsverlof. Hier is een voorstel. 

Iedereen heeft evenveel uren in een dag. Tijd is dus de grootste gelijkmaker, zou je denken.  Nochtans toont onderzoek aan dat vrouwen meer tijd besteden aan onbetaald werk dan mannen. Zij werken vaker deeltijds dan mannen en dit ten koste van hun vrije tijd en hun professionele carrière. En ons ouderwetse Belgische systeem van ouderschapsverlof houdt dit mechanisme pertinent in stand.

Dat begint al meteen na de geboorte van het kind. Er is het geboorteverlof waardoor kersverse vaders of co-ouders maximum tien dagen kunnen thuisblijven. Terwijl het moederschapsverlof, dat moeders moet toelaten om de bevalling voor te bereiden en er van te recupereren, een vrouwelijke werkneemster al vaak 15 weken thuis houdt. In de weken wanneer de vrouw thuis is terwijl de man gaat werken, worden de “zorgvaardigheden” en een verdeling van taken binnen het huishouden sterk gevormd… grotendeels bij afwezigheid van de man.

Naast deze verloven bestaat de mogelijkheid om 4 maanden ouderschapsverlof op te nemen vooraleer het kind de leeftijd van 8 jaar bereikt. Wanneer de kinderen echter groter worden en de vrouwen weer aan het werk gaan, blijven vrouwen significant meer onbetaald werk doen dan mannen. Dit komt omdat de eerste jaren na de geboorte van een kind bepalend zijn voor de tijdsverdeling tussen ouders.

Een deel van de vrouwen gaat vanwege deze rolspecialisatie zelfs deeltijds werken en offeren zo carrièrekansen op ten gunste van het gezin. De cijfers van de OESO liegen er niet om: de loonkloof bedraagt in België nog steeds 10%. Dit is bijzonder bitter wanneer Belgische vrouwen ruw geschat ook nog eens het equivalent van drie voltijdse werkmaanden per jaar meer onbetaald werk doen dan mannen. Tegelijk zien we een oververtegenwoordiging van vrouwen die in de eerste jaren na de geboorte van het kind arbeidsongeschikt worden – vaak ten prooi aan psychische ziektes. Is dit toeval?

Natuurlijk is de deelname van de man of co-ouder aan het gezin bepaald door culturele- en samenlevingsfactoren, maar een beleid werkt versterkend in de goede of de slechte zin. In de Scandinavische landen hebben ze dit heel goed begrepen. Vaders die meer vaderschapsverlof opnemen wanneer de kinderen jong zijn, blijven ook in het verdere leven van het gezin een actievere rol opeisen.

Kan de Belgische overheid zo’n koers niet varen? Jawel. In ons rapport Time’s up: Naar een gender-gelijk tijdsbeheer dankzij een hervorming van het ouderschapsverlof” stellen we tien concrete, recht-door-zee maatregelen voor.

We breken onder meer een lans opdat vaders de eerste tien dagen van hun geboorteverlof aan 100% van hun loon worden uitbetaald. Daarnaast moeten vaders gedurende 2,5 maanden van hun ouderschapsverlof een dubbele uitkering kunnen krijgen, indien ze het verlof binnen het jaar na de geboorte van het kind opnemen. Zo gaan jonge gezinnen er netto 700 euro op vooruit ten opzichte van het huidige systeem en wordt de wens van 3/4e van de Belgische vaders om meer tijd met hun kroost door te brengen ingewilligd. We schatten de kost van deze hervorming op 49 miljoen euro die gefinancierd kan worden door het vrouwonvriendelijke en arbeid ontmoedigende huwelijksquotiënt te hervormen. Waar wachten we op?

screen-shot-2016-12-14-at-10-24-32

Brieuc Van Damme

Brieuc Van Damme is mede-oprichter en voorzitter van de jongerendenktank de vrijdaggroep en co-auteur van “Time’s up: Naar een gender-gelijk tijdsbeheer dankzij een hervorming van het ouderschapsverlof” (met Marika Andersen en Nathalie François) www.vrijdaggroep.be @Friday_Group